Axios: Σε ισχύ το μνημόνιο κατανόησης ΗΠΑ- Ιράν- Υπέγραψαν Τραμπ και Πεζεσκιάν – Γιατί επισπεύσθηκε η διαδικασία

Σε άμεση ισχύ τίθεται το μνημόνιο συνεννόησης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν για τον τερματισμό του πολέμου και το άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ, μετά την εξ αποστάσεως υπογραφή του κειμένου από τους προέδρους των δύο χωρών την Τετάρτη, Τραμπ και Πεζεσκιάν.

Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους και διπλωματικές πηγές τις οποίες επικαλείται το Axios, η διαδικασία επισπεύσθηκε προκειμένου να ανοίξει το θαλάσσιο πέρασμα νωρίτερα από την προγραμματισμένη συνάντηση της Παρασκευής στην Ελβετία, παρά το γεγονός ότι οι λεπτομέρειες γύρω από τις ακριβείς ημερομηνίες και τον αριθμό των υπογραφών προκάλεσαν προσωρινή σύγχυση.

Την είδηση επιβεβαίωσε και Αμερικανός αξιωματούχος στο Reuters.

Ο Ντόναλντ Τραμπ, φέρεται να υπέγραψε το έγγραφο την Τετάρτη, κατά τη διάρκεια δείπνου στη Γαλλία με τον πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν.

Η υπογραφή προγραμματιζόταν να πραγματοποιηθεί στην Ελβετία την Παρασκευή. Διπλωμάτης μεσολαβούσας χώρας και δεύτερη ενήμερη πηγή δήλωσαν ωστόσο στο Axios νωρίτερα την Τετάρτη ότι διεξήχθησαν συζητήσεις για πρόωρη υπογραφή και άμεση εφαρμογή.

Η διπλωματική πηγή διευκρίνισε ότι οι διαβουλεύσεις για επιτάχυνση του χρονοδιαγράμματος στόχευαν στο άνοιγμα του στενού πριν από την Παρασκευή, καθώς αμφότερα τα μέρη συμφωνούσαν στο συγκεκριμένο ζήτημα.

Πολιτικές πιέσεις

Επιπλέον παράγοντα ενδέχεται να αποτέλεσε η πολιτική πίεση προς τον Λευκό Οίκο για δημοσιοποίηση του κειμένου του Μνημονίου Κατανόησης. Η ενημερωμένη για τις συζητήσεις πηγή ισχυρίστηκε ότι το Ιράν απαίτησε τη μη δημοσιοποίηση του κειμένου πριν από την επίσημη υπογραφή, διαψεύδοντας ότι ο Λευκός Οίκος υποχώρησε σε πολιτικές πιέσεις.

Ανώτερος κυβερνητικός αξιωματούχος ανέγνωσε τη συμφωνία σε δημοσιογράφους κατά τη διάρκεια τηλεδιάσκεψης ενημέρωσης την Τετάρτη, έπειτα από ημέρες ασάφειας γύρω από το περιεχοήμενό της.

Το υπουργείο Εξωτερικών του Ιράν ανακοίνωσε επίσης τη συμφωνία των δύο πλευρών για ηλεκτρονική υπογραφή του Μνημονίου Κατανόησης από τους δύο προέδρους.

Τα επόμενα βήματα

Η συνάντηση των αντιπροσωπειών των ΗΠΑ και του Ιράν, υπό την ηγεσία του Αντιπροέδρου Τζέιμς Ντέιβιντ Βανς και του προέδρου του ιρανικού κοινοβουλίου Μοχάμεντ Μπακέρ Καλιμπάφ, αναμένεται να πραγματοποιηθεί κανονικά την Παρασκευή στην Ελβετία, ώστε να ξεκινήσουν οι διαραγματεύσεις 60 ημερών, για την επίτευξη τελικής συμφωνίας.

Το παρασκήνιο

Ανώτερος κυβερνητικός αξιωματούχος είχε δηλώσει στους δημοσιογράφους ότι το έγγραφο υπογράφηκε ηλεκτρονικά την Κυριακή από τους Ντόναλντ Τραμπ, Τζέιμς Ντέιβιντ Βανς και Μοχάμεντ Μπακέρ Γκαλιμπάφ.

Αντιθέτως, διπλωματική πηγή ισχυρίστηκε ότι ουδέποτε πραγματοποιήθηκε τέτοια υπογραφή. Ενήμερη πηγή επέμεινε για το αντίθετο, χαρακτηρίζοντας τη διαδικασία ως «δεύτερη υπογραφή», χωρίς να διευκρινίζεται ο λόγος για τον οποίο κρίθηκαν απαραίτητες δύο υπογραφές.

Τα 14 σημεία του μνημονίου

Νωρίτερα, οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν δημοσιοποιήσει το επίσημο κείμενο που επιτεύχθηκε το περασμένο Σαββατοκύριακο με το Ιράν. Σύμφωνα με το CNN, ανώτερος αξιωματούχος της αμερικανικής κυβέρνησης παρουσίασε το έγγραφο των 14 σημείων .

«Πρόκειται ουσιαστικά για μια συμφωνία που επιτρέπει το άμεσο άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ και δεσμεύει τους Ιρανούς να καταστρέψουν το εμπλουτισμένο πυρηνικό υλικό. Παράλληλα, προσφέρει την ευκαιρία   για περαιτέρω χαλάρωση των οικονομικών κυρώσεων, εφόσον η Τεχεράνη επιδείξει καλή συμπεριφορά, βοηθώντας τη χώρα να γίνει πιο ευημερούσα», δήλωσε ο Αμερικανός αξιωματούχος.

Το δίκτυο CNN είχε αποκαλύψει νωρίτερα ένα προσχέδιο, με το επίσημο αμερικανικό κείμενο να παρουσιάζει παρόμοια δομή, αλλά ορισμένες γλωσσικές διαφοροποιήσεις.

Τι αναφέρεται 

Οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής και η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν συμφώνησαν από κοινού καλή τη πίστει στις [ __ ημερομηνία] τα ακόλουθα:

1. Οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής και η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι σύμμαχοί τους στον τρέχοντα πόλεμο υπογράφουν το παρόν Μνημόνιο Κατανόησης για να κηρύξουν τον άμεσο και οριστικό τερματισμό των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, και αναλαμβάνουν από τώρα και στο εξής να μην ξεκινήσουν κανέναν πόλεμο ή οποιαδήποτε στρατιωτική επιχείρηση η μία εναντίον της άλλης και να απέχουν από την απειλή ή τη χρήση βίας η μία εναντίον της άλλης, και να διασφαλίσουν την εδαφική ακεραιότητα και κυριαρχία του Λιβάνου. Η τελική συμφωνία θα επιβεβαιώσει τον οριστικό τερματισμό του πολέμου σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, και άλλες διατάξεις της παρούσας παραγράφου.
2. Οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής και η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν αναλαμβάνουν την υποχρέωση να σέβονται την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα η μία της άλλης και να απέχουν από κάθε παρέμβαση στις εσωτερικές υποθέσεις της άλλης.
3. Οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής και η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν δεσμεύονται να διαπραγματευτούν και να επιτύχουν την τελική συμφωνία εντός μέγιστης προθεσμίας 60 ημερών, με δυνατότητα παράτασης με αμοιβαία συναίνεση.
4. Αμέσως μετά την υπογραφή του παρόντος Μνημονίου Κατανόησης, οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής θα ξεκινήσουν την άρση του ναυτικού αποκλεισμού τους και οποιωνδήποτε διαταραχών ή εμποδίων κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν και θα τερματίσουν πλήρως τον ναυτικό αποκλεισμό εντός 30 ημερών. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, η κυκλοφορία των πλοίων θα είναι ανάλογη με τον αριθμό της προπολεμικής κυκλοφορίας που αποκαθίσταται από την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν. Οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής αναλαμβάνουν περαιτέρω την υποχρέωση να απομακρύνουν τις δυνάμεις τους από την περιοχή της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν εντός 30 ημερών από την τελική συμφωνία.
5. Με την υπογραφή του παρόντος Μνημονίου Συνεργασίας, η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν θα προβεί σε διευθετήσεις, καταβάλλοντας κάθε δυνατή προσπάθεια, για την ασφαλή διέλευση εμπορικών πλοίων δωρεάν, μόνο για 60 ημέρες, από τον Περσικό Κόλπο στη Θάλασσα του Ομάν και αντίστροφα.
6. Η κυκλοφορία των εμπορικών πλοίων θα ξεκινήσει αμέσως και, εξετάζοντας την ανάγκη άρσης των τεχνικών και στρατιωτικών εμποδίων και την αποναρκοθέτηση από την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν, θα ξεκινήσει εντός 30 ημερών. Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν θα διεξάγει διάλογο με το Σουλτανάτο του Ομάν για να καθορίσει τη μελλοντική διοίκηση και τις ναυτιλιακές υπηρεσίες στο Στενό του Ορμούζ, σε συζήτηση με άλλα παράκτια κράτη του Περσικού Κόλπου, σύμφωνα με το ισχύον διεθνές δίκαιο και τα κυριαρχικά δικαιώματα των παράκτιων κρατών του Στενού του Ορμούζ.
7. Οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής αναλαμβάνουν την υποχρέωση, με τους περιφερειακούς εταίρους τους, να αναπτύξουν ένα οριστικό, αμοιβαία συμφωνημένο σχέδιο με τουλάχιστον 300 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ για την ανασυγκρότηση και την οικονομική ανάπτυξη της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν. Ο μηχανισμός για την εφαρμογή αυτού του σχεδίου θα οριστικοποιηθεί στο πλαίσιο μιας τελικής συμφωνίας εντός 60 ημερών. Όλες οι απαιτούμενες άδειες, απαλλαγές και άδειες που απαιτούνται για τις σχετικές χρηματοοικονομικές συναλλαγές θα χορηγηθούν από τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής.
8. Οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής αναλαμβάνουν την υποχρέωση να τερματίσουν κάθε είδους κυρώσεις κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν, συμπεριλαμβανομένων των ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, των ψηφισμάτων του Διοικητικού Συμβουλίου του ΔΟΑΕ, όλων των μονομερών κυρώσεων των ΗΠΑ, πρωτογενών και δευτερογενών, σε ένα συμφωνημένο χρονοδιάγραμμα ως μέρος της τελικής συμφωνίας. Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής αναγνωρίζουν την κρίσιμη σημασία του ζητήματος της λήξης των κυρώσεων που αναφέρθηκε παραπάνω και εξέφρασαν τις προθέσεις τους να αντιμετωπίσουν άμεσα αυτά τα ζητήματα στις διαπραγματεύσεις, προκειμένου να επιτευχθεί αμοιβαία συμφωνία επ’ αυτών.
9.  Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν επιβεβαιώνει εκ νέου ότι δεν θα προμηθευτεί ούτε θα αναπτύξει πυρηνικά όπλα. Οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής και η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν συμφώνησαν να επιλύσουν τη διάθεση των αποθεμάτων εμπλουτισμένου υλικού σύμφωνα με έναν μηχανισμό που θα συμφωνηθεί αμοιβαία σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα που αναφέρεται στην παράγραφο επτά, με την ελάχιστη μεθοδολογία να αναμειγνύεται επιτόπου υπό την επίβλεψη του ΔΟΑΕ. Τα δύο μέρη συμφώνησαν επίσης να συζητήσουν το ζήτημα του εμπλουτισμού και άλλα αμοιβαία συμφωνημένα ζητήματα που σχετίζονται με τις πυρηνικές ανάγκες της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν, βάσει ενός ικανοποιητικού πλαισίου που θα συμφωνηθεί στην τελική συμφωνία. Η τελική συμφωνία θα επιβεβαιώσει τις διατάξεις της παρούσας παραγράφου και η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν αναγνωρίζει την κρίσιμη σημασία των πυρηνικών ζητημάτων που αναφέρονται στις παραπάνω αποστολές. Εκφράζουν την πρόθεσή τους να αντιμετωπίσουν άμεσα αυτά τα ζητήματα στις διαπραγματεύσεις, προκειμένου να επιτευχθεί αμοιβαία συμφωνία επ’ αυτών.
10. Εν αναμονή της τελικής συμφωνίας, οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής και η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν συμφωνούν να διατηρήσουν το status quo. Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν θα διατηρήσει το τρέχον status quo του πυρηνικού της προγράμματος και οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής δεν θα επιβάλουν νέες κυρώσεις και δεν θα αναπτύξουν πρόσθετες δυνάμεις στην περιοχή.
    Οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής αναλαμβάνουν την υποχρέωση ότι αμέσως μετά την υπογραφή του παρόντος Μνημονίου Συνεργασίας και μέχρι τη λήξη των κυρώσεων, το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ θα εκδώσει εξαιρέσεις για την εξαγωγή ιρανικού αργού πετρελαίου, προϊόντων πετρελαίου και παραγώγων, καθώς και όλων των συναφών υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένων των τραπεζικών συναλλαγών, των ασφαλειών, των μεταφορών κ.λπ.
11. Οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής αναλαμβάνουν την υποχρέωση να διαθέσουν πλήρως προς χρήση τα δεσμευμένα ή περιορισμένα κεφάλαια και περιουσιακά στοιχεία της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν κατά την εφαρμογή του παρόντος Μνημονίου Συνεργασίας. Οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής και η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν θα συμφωνήσουν αμοιβαία τις διαδικασίες που σχετίζονται με την αποδέσμευση αυτών των κεφαλαίων κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων. Τα εν λόγω κεφάλαια, είτε πρόκειται για λήψη του αρχικού λογαριασμού είτε για μεταφορά, θα καταστούν πλήρως χρησιμοποιήσιμα για πληρωμή σε οποιονδήποτε τελικό δικαιούχο που ορίζεται από την Κεντρική Τράπεζα της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν. Οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής αναλαμβάνουν την υποχρέωση να εκδίδουν όλες τις απαραίτητες άδειες και εξουσιοδοτήσεις αναλόγως.
12. Οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής και η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν συμφωνούν ότι θα συσταθεί εκτελεστικός μηχανισμός για την παρακολούθηση της επιτυχούς εφαρμογής του παρόντος Μνημονίου Συνεργασίας και της μελλοντικής συμμόρφωσης με την τελική συμφωνία.
13. Μετά την υπογραφή του παρόντος Μνημονίου Συνεργασίας και με την επιφύλαξη της έναρξης εφαρμογής των παραγράφων 1, 4, 5, 10 και 11 του παρόντος Μνημονίου Συνεργασίας και της συνεχιζόμενης εφαρμογής αυτών των μέτρων, οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής και η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν θα ξεκινήσουν διαπραγματεύσεις σχετικά με την τελική συμφωνία αποκλειστικά επί των υπόλοιπων παραγράφων.
14. Η τελική συμφωνία θα επικυρωθεί με δεσμευτικό ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.

naftemporiki.gr