Η πολιτική χρήση της Ιστορίας

Οι φωτογραφίες από την εκτέλεση των 200 στην Καισαριανή δεν προκάλεσαν μόνο τεράστια συγκίνηση στο πανελλήνιο. Ενεργοποίησαν ταυτόχρονα και ορισμένα ένστικτα αλλά και πρακτικές χρήσης της Ιστορίας που, το λιγότερο, συνιστούν μικροψυχία απέναντι στο ιστορικό γεγονός και τα θύματα-πρωταγωνιστές του.

Επειδή πρόκειται για ένα ιστορικό γεγονός το οποίο ταυτίζεται άμεσα και αδιαμφισβήτητα με το ΚΚΕ και την αντιστασιακή του δράση, με τα κομμουνιστικά ιδανικά και την κομμουνιστική ιδεολογία, κινητοποιήθηκαν μια σειρά μηχανισμοί -κυβερνητικοί και όχι μόνο- για να αμαυρώσουν ακριβώς αυτό: την ιδεολογία των εκτελεσμένων και τον ιστορικό-πολιτικό τους φορέα. Τι να πρωτοθαυμάσει κανείς; Τη συμμαχία δεξιών-ακροδεξιών αλλά και… προοδευτικών η οποία επιχείρησε να εμφανίσει το ΚΚΕ τουλάχιστον συνυπεύθυνο για το γεγονός ότι οι Ακροναυπλιώτες παραδόθηκαν από το καθεστώς των Αθηνών στους κατακτητές; Αξιοποιώντας επιλεκτικά τις ιστορικές πηγές, όλοι αυτοί ισχυρίζονται ότι η ηγεσία του ΚΚΕ δεν επέτρεψε να γίνει απόδραση από το κάτεργο της Ακροναυπλίας ενώ αυτή ήταν δυνατή.

Ακόμα κι αν δεχτούμε πως η δυνατότητα απόδρασης υπήρχε -αν και δεν προκύπτει από τα ιστορικά στοιχεία- κανείς δεν μπήκε στον κόπο να μας εξηγήσει γιατί δεν δραπέτευσαν όλοι οι άλλοι (τροτσκιστές-αρχειομαρξιστές) που δεν υπάκουαν στην καθοδήγηση του ΚΚΕ. Μια δεύτερη πλευρά του θέματος αφορά την απροθυμία κυβερνητικών -και όχι μόνο- παραγόντων να παραδεχτούν ότι οι 200 ήταν κομμουνιστές, παρότι ακριβώς γι’ αυτή την ιδιότητά τους επιλέχθηκαν να εκτελεστούν από τις γερμανικές αρχές κατοχής. Ναι, Ελληνες ήταν. Ναι, πατριώτες ήταν, αλλά εκτελέστηκαν γιατί μαζί με όλα αυτά πρώτα και κύρια ήταν κομμουνιστές. Αυτό ούτε αλλάζει ούτε παρακάμπτεται, καθώς αναφέρεται ρητά και κατηγορηματικά στη διαταγή για την εκτέλεσή τους.

Θα περίμενε κανείς, μετά από 80 και πλέον χρόνια, περισσότερο θάρρος και λιγότερη μικροψυχία απέναντι στην Ιστορία και στους ανθρώπους που τη λάμπρυναν με τη θυσία τους. Φαίνεται όμως πως η πολιτική χρήση της Ιστορίας είναι πιο ισχυρή από την ιστορική αλήθεια.