Η τεχνητή νοημοσύνη «ρίχνει φως» σε ένα μυστήριο του Ελ Γκρέκο

Ο λόγος για τον πίνακα The Baptism of Christ («Η Βάπτιση του Χριστού»), που φιλοτεχνήθηκε μεταξύ 1608 και 1614, προς το τέλος της ζωής του καλλιτέχνη. Το έργο είχε δημιουργηθεί για ένα από τα 3 τέμπλα της εκκλησίας του Hospital de Tavera και θεωρούνταν για χρόνια ημιτελές.

Η επικρατούσα άποψη στην ιστορία της τέχνης υποστήριζε ότι, μετά τον θάνατο του ζωγράφου, το έργο ολοκληρώθηκε από το εργαστήριό του — πιθανότατα με τη ευεργεσία πολλών καλλιτεχνών υπό την καθοδήγηση του γιου του, Jorge Manuel Theotokópoulos.

Ωστόσο, μια νέα διάβασμα από ερευνητές στις ΗΠΑ και την Ισπανία έρχεται να ανατρέψει αυτή την εκτίμηση. Χρησιμοποιώντας ένα σύστημα μηχανικής μάθησης με την ονομασία Patch, οι επιστήμονες ανέλυσαν την επιφάνεια του πίνακα σε εξαιρετικά υψηλή ανάλυση, καταγράφοντας επιπλέον και τις μικροσκοπικές «κορυφές» και «κοιλότητες» που αφήνει το πινέλο.

Το σύστημα συγκρίθηκε με ένα άλλο έργο του καλλιτέχνη, το Christ connected the Cross («Ο Παντοκράτωρ στον Σταυρό»), το οποίο είναι αδιαμφισβήτητα δικό του. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι μεγάλα τμήματα της «Βάπτισης του Χριστού», που θεωρούνταν έργο πολλών χεριών, φέρουν στην πραγματικότητα τα ίδια χαρακτηριστικά τεχνοτροπίας — ενισχύοντας την άποψη ότι ο όμοιος ο Ελ Γκρέκο είναι ο κύριος δημιουργός.

Όπως εξηγεί ο επικεφαλής της έρευνας, Andrew Van Horn, η τεχνολογία αυτή βρίσκεται επιπλέον σε εξέλιξη, αλλά στο μέλλον θα μπορούσε να βοηθήσει επιπλέον και στην ανίχνευση της καλλιτεχνικής πορείας ενός δημιουργού — από τη μαθητεία ως τη δική του σχολή.

Η συγκεκριμένη εφαρμογή της τεχνητής νοημοσύνης ανοίγει νέους δρόμους στην ιστορία της τέχνης, προσφέροντας ένα εργαλείο που μπορεί να επαναξιολογήσει γνωστά έργα και να δώσει πιο σαφείς απαντήσεις σε ερωτήματα που παρέμεναν άλυτα για αιώνες.