Νέος κύκλος ταραχών στο Μπέλφαστ: Ρατσιστική βία και πολιτική αντιπαράθεση για τον ρόλο των social media

«Ζω εδώ έναν χρόνο και είναι η τρίτη φορά που γίνεται τέτοια επίθεση. Εφυγα από την πατρίδα μου εξαιτίας των συμμοριών και των καρτέλ. Νόμιζα πως εδώ θα ήμουν ασφαλής». Ο άνθρωπος που μίλησε στην εφημερίδα Irish Times είναι κάτοικος του Μπέλφαστ. Εκείνου του κομματιού της πόλης που τα βράδια της Δευτέρας και της Τρίτης λεηλατήθηκε από ακροδεξιούς τραμπούκους.

Το πρωί της Δευτέρας ένας 30χρονος πρόσφυγας από το Σουδάν, ο Χάντι Αλοντίντ, επιτέθηκε για άγνωστη αιτία με μαχαίρι στη μέση του δρόμου σε έναν 40χρονο ντόπιο, τον Στίβεν Ογκιλβι, και αποπειράθηκε να τον αποκεφαλίσει. Η φρικιαστική σκηνή απαθανατίστηκε σε βίντεο που έκανε τον γύρο του διαδικτύου. Εως το βράδυ εκατοντάδες άτομα, που πιστεύεται ότι είχαν συρρεύσει στο Μπέλφαστ και από άλλα μέρη, εξαπέλυσαν πογκρόμ σε συνοικίες όπου κατοικούν κυρίως μετανάστες πυρπολώντας σπίτια, μαγαζιά και αυτοκίνητα. Εως το βράδυ της Πέμπτης 16 άτομα είχαν συλληφθεί για τα επεισόδια, 12 αστυνομικοί είχαν τραυματιστεί, ενώ τουλάχιστον 27 άνθρωποι είχαν μείνει προσωρινά άστεγοι είτε γιατί τα σπίτια τους υπέστησαν ζημιές είτε γιατί είχαν στοχοποιηθεί προσωπικά από τους ακροδεξιούς.

Σύσσωμος ο πολιτικός κόσμος στη Βρετανία και στη Βόρεια Ιρλανδία καταδίκασε τη ρατσιστική βία. Μόνο ο Νάιτζελ Φαράτζ, ο αρχηγός του ακροδεξιού Reform UK, είπε ότι οι διαδηλωτές στην πλειονότητά τους δεν ήταν ταραχοποιοί, αλλά «ανήσυχοι άνθρωποι». Εντύπωση μέσα σε όλο αυτό προκαλεί η ταχύτητα με την οποία οργανώθηκαν οι ακροδεξιοί μέσω διαδικτύου.

Η Aννα Τέρλεϊ, η νέα επικεφαλής του Εργατικού Κόμματος, δήλωσε ότι πλατφόρμες στο Ιντερνετ «διαδραματίζουν ρόλο καθοδηγώντας» τις ταραχές και υπέδειξε τον ιδιοκτήτη του X, πρώην τουίτερ, Ιλον Μασκ ως έναν από τους «κακής πίστης παράγοντες» που παροξύνουν τις εντάσεις. Ο ακροδεξιός μεγιστάνας υπέδειξε με αναρτήσεις του τοποθεσίες στις οποίες θα μπορούσαν να γίνουν διαδηλώσεις, τις οποίες αναπαρήγαγε επίσης ο Βρετανός ακροδεξιός ακτιβιστής Τόμι Ρόμπινσον. Παράλληλα αναπαρήγαγε ανάρτηση του αρχηγού του ακροδεξιού σχηματισμού Restore Britain, Ρούπερτ Λόου, που έλεγε πως «πρέπει να φύγουν εκατομμύρια».

Τρία τα περιστατικά

Ο Ιλον Μασκ έχει προϊστορία στην υποδαύλιση ρατσιστικών ταραχών στη Βρετανία. Τον Ιούλιο του 2024 στην παραλιακή πόλη Σάουθπορτ ένας 17χρονος Βρετανός πολίτης με καταγωγή από τη Ρουάντα μπήκε σε σχολή χορού και σκότωσε τρία κοριτσάκια. Ακολούθησαν άγριες ρατσιστικές επιθέσεις, με τον Μασκ να υποστηρίζει τους «διαδηλωτές» και να ξερνά μίσος και ξενοφοβία. Ηρθε μάλιστα σε ανοιχτή σύγκρουση με τον Κιρ Στάρμερ, ο οποίος μόλις είχε αναλάβει τα καθήκοντά του ως πρωθυπουργός.

Τον Δεκέμβριο του 2025 στο Σαουθάμπτον ένας νεαρός λευκός Βρετανός, ο Χένρι Νόουακ, μαχαιρώθηκε θανάσιμα από έναν άντρα της κοινότητας των Σιχ που τον κατηγόρησε ψευδώς για ρατσιστική επίθεση. Ο Νόουακ πέθανε στα χέρια των αστυνομικών που προσπαθούσαν να τον ακινητοποιήσουν. Το περιστατικό πυροδότησε νέο κύκλο ρατσιστικών ταραχών, με τον Μασκ να υπερθεματίζει.

«Οσα συνέβησαν στο Μπέλφαστ ήταν οργανωμένα. Ολα συνέβησαν αφού οι διαμαρτυρίες προωθήθηκαν διαδικτυακά από ακροδεξιές ομάδες και διαφημίστηκαν από πρόσωπα όπως ο Νάιτζελ Φαράτζ, ο Ιλον Μασκ ή ο Τόμι Ρόμπινσον που απευθύνθηκε στα πλήθη από τη Μόσχα όπου βρισκόταν για επίσκεψη» λέει στο ρεπορτάζ της El Pais ο Νικ Λόουλς, διευθυντής του παρατηρητηρίου κατά της εξτρεμιστικής βίας Hope Not Hate (Ελπίδα όχι Μίσος). «Πάντα ακολουθείται το ίδιο μοτίβο» εξηγεί. «Εκμεταλλεύονται τα συναισθήματα των ντόπιων, για να υποδαυλίσουν το μίσος και να απαξιώσουν όλους τους μετανάστες».

Μετά τα επεισόδια στο Μπέλφαστ η γραμματέας Τεχνολογίας της βρετανικής κυβέρνησης, Λιζ Κένταλ, απαίτησε από την Ofcom, τη ρυθμιστική αρχή επικοινωνιών, να συζητήσει με τις διαδικτυακές πλατφόρμες για τη συμμόρφωσή τους με τον Online Safety Act, τον νόμο για την κυβερνοασφάλεια. Ο δε πρωθυπουργός Στάρμερ δεσμεύτηκε να «συντρίψει» όσους τροφοδοτούν το μίσος και τον διχασμό.

Σωστή κίνηση, αλλά όχι αρκετή αν δεν συνοδευτεί και από πολιτικές που ξεριζώνουν τα αίτια του κοινωνικού μίσους. «Η Βόρεια Ιρλανδία παραμένει το πιο υποβαθμισμένο κομμάτι του Ηνωμένου Βασιλείου σε ό,τι αφορά τα μέσα και τις ευκαιρίες και κάποιες γειτονιές του Μπέλφαστ συγκαταλέγονται στις φτωχότερες της χώρας» σημείωναν οι New York Times. To πιο πρόσφορο έδαφος για να σπείρουν τον φόβο και το μίσος οι διάφοροι Φαράτζ και Μασκ. Ισχύει και για αλλού.

Λιγότεροι μετανάστες, μεγαλύτερη ξενοφοβία

Η Βόρεια Ιρλανδία παραμένει η περιοχή της Βρετανίας με τους λιγότερους μετανάστες | AP Photo/Emilio Morenatti

Η Βόρεια Ιρλανδία δεν ήταν παλιότερα ο αγαπημένος προορισμός μεταναστών και προσφύγων. Η σεχταριστική βία μεταξύ καθολικών και προτεσταντών κατά την περίοδο των Ταραχών λειτουργούσε αποτρεπτικά. Αυτό άρχισε να αλλάζει σταδιακά μετά την υπογραφή των συμφωνιών της Μεγάλης Παρασκευής το 1998. Σήμερα η Βόρεια Ιρλανδία είναι κάπως λιγότερο «λευκή». Αλλά και πάλι είναι η περιοχή της Βρετανίας με τους λιγότερους μετανάστες. Μόλις το 3,5% του πληθυσμού της έχει μεταναστευτική και δη μη λευκή ή μη χριστιανική καταγωγή. Αυτό αφορά κυρίως μεγάλα αστικά κέντρα και πρωτίστως το Μπέλφαστ, όπου σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία κατοικούν 1.607 αιτούντες άσυλο. Ποσοστό που αντιστοιχεί σε έναν ανά 200 κατοίκους.

Παρά όμως το χαμηλό ποσοστό μεταναστών τα κρούσματα ρατσιστικών επιθέσεων στη Βόρεια Ιρλανδία παρουσιάζουν αύξηση, όπως διαβάσαμε στην ιστοσελίδα του BBC. Aυτό τουλάχιστον καταγράφουν τα επίσημα στοιχεία της αστυνομίας. Σύμφωνα με αυτά, μέσα στο πρώτο τρίμηνο του 2026 αναφέρθηκαν 2.367 περιστατικά με καθαρά ρατσιστικά κίνητρα. Δηλαδή 1.806 περισσότερα σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά. Παράλληλα κατά την ίδια χρονική περίοδο καταγράφτηκαν 1.507 εγκλήματα «μίσους», 320 περισσότερα από πέρσι, με κίνητρα που αφορούσαν την καταγωγή, τη φυλή ή το φύλο. Η δε άνοιξη φέτος ήταν ιδιαίτερα τεταμένη. Μέσα στο δίμηνο Απριλίου-Μαΐου σημειώθηκαν 653 περιστατικά που αφορούσαν το σεχταριστικό μίσος και άλλα 219 που σχετίζονταν με τον σεξουαλικό προσανατολισμό.