ΟΣΕ: Μετά το φιάσκο για το σύστημα αυτόματων φρένων ο CEO… φρέναρε τη γλώσσα του

Μετά το φιάσκο και τη δημόσια παραδοχή του την περασμένη εβδομάδα ότι το σύστημα αυτόματης πέδησης συρμών (ETCS) δεν λειτουργεί πουθενά, ο διευθύνων σύμβουλος των Σιδηροδρόμων Ελλάδος (πρώην ΟΣΕ), Χρήστος Παληός, εμφανίστηκε και πάλι χθες στη Βουλή προετοιμασμένος να μην απαντήσει σε καμία ερώτηση, όσες πιέσεις και αν δεχτεί.

Η γκάφα της 22ας Ιουλίου 2026 προκάλεσε τεράστιο πρόβλημα στην κυβέρνηση δεδομένου ότι επί μήνες και με καθημερινή παρουσία στα μέσα ενημέρωσης διαβεβαίωναν ότι τα συστήματα που έλειπαν τη μοιραία νύχτα των Τεμπών (σηματοδότηση, τηλεδιοίκηση, ETCS) είναι ήδη εγκατεστημένα στον κεντρικό άξονα Αθήνα-Θεσσαλονίκη και λείπει μόνο το κομμάτι που χτυπήθηκε από τη θεομηνία «Ντάνιελ» (Δομοκός-Λάρισα) για να γίνουν τα σιδηροδρομικά ταξίδια απολύτως ασφαλή. Χρειάστηκε τότε να γίνουν διάφορες διευκρινιστικές δηλώσεις που κατέληξαν όμως στο ίδιο αποτέλεσμα, καθώς τα συστήματα αυτά, ακόμη και αν έχουν εγκατασταθεί, χρειάζεται να περάσουν από ειδικές διαδικασίες πιστοποίησης πριν θεωρηθούν ασφαλή για χρήση σε μεταφορές κοινού, οπότε ο στόχος να έχουν ολοκληρωθεί όλα πριν από το τέλος του καλοκαιριού θεωρείται ανέφικτος, όπως και το σχέδιο να ταξιδέψει ο πρωθυπουργός για τη ΔΕΘ με τρένο στις αρχές Σεπτεμβρίου.

Στη συνεδρίαση της 22/7, αντικείμενο ήταν η έγκριση του διορισμού του Χρ. Παληού, όμως χθες το θέμα της συνεδρίασης ήταν αρκετά διαφορετικό. Αφορούσε την επικείμενη υπογραφή σύμβασης μέσω της οποίας ο ΟΣΕ θα πληρώσει έως και 65 εκατομμύρια ευρώ για 10 χρόνια στους Γερμανικούς Σιδηροδρόμους (Deutsche Bahn) προκειμένου να αποκτήσει «Τεχνικό Σύμβουλο Διοίκησης». Όμως, τόσο η ολοκλήρωση των συστημάτων ασφαλείας όσο και η πρόσληψη Τεχνικού Συμβούλου ήταν θέματα που είχαν δρομολογηθεί αμέσως μετά το έγκλημα των Τεμπών τον Φεβρουάριο του 2023. Οπότε, το γεγονός ότι χρειάστηκαν 3 ολόκληρα χρόνια για να προχωρήσουν δείχνουν την αναποτελεσματικότητα της κυβέρνησης Μητσοτάκη να αναβαθμίσει τον απαξιωμένο ελληνικό σιδηρόδρομο, ο οποίος χάνει συνεχώς έδαφος απέναντι στους αυτοκινητόδρομους με διόδια που εγκαινιάζονται κατά ριπάς.

Το γεγονός της απαξίωσης του ελληνικού σιδηροδρόμου κυριάρχησε στα ερωτήματα των βουλευτών της αντιπολίτευσης, αλλά ο κ. Παληός κράτησε με δυσκολία την ψυχραιμία του και κάθε φορά επαναλάμβανε ότι ο σιδηρόδρομος λειτουργεί με τη μεγαλύτερη δυνατή ασφάλεια και δικλίδες ασφαλείας που δεν υπήρχαν στα Τέμπη, επικαλούμενος συνεχώς το σύστημα γεωεντοπισμού (railway.gov.gr) που παρακολουθεί την πορεία των τρένων. Οι βουλευτές αντέτειναν ότι δεν πρόκειται για πιστοποιημένο σιδηροδρομικό σύστημα («τα τρένα δεν είναι ντελίβερι» φώναξε κάποια στιγμή η Ζωή Κωνσταντοπούλου), αλλά ο κ. Παληός επέμενε, έχοντας δίπλα του τον γενικό γραμματέα Μεταφορών, Σ. Σακαρέτσιο, που είναι και ο εμπνευστής του railway.gov.gr από την εποχή που αναπληρωτής υπουργός ήταν ο Κ. Κυρανάκης.

Πάντως, τόσο ο κ. Σακαρέτσιος όσο και ο νέος αναπληρωτής υπουργός Γ. Κώτσηρας δεν αποφάσισαν στη διάρκεια της συνεδρίασης να λάβουν τον λόγο για να αποκρούσουν τις βολές κατά του Χρ. Παληού. Οταν, μάλιστα, η ατμόσφαιρα φορτίστηκε από τα ερωτήματα της προέδρου της Πλεύσης Ελευθερίας, ανέλαβε να απαντήσει η πρόεδρος της Επιτροπής Παραγωγής και Εμπορίου, βουλευτής Σερρών, Φωτεινή Αραμπατζή.

Με δεδομένο ότι τα ερωτήματα για τον σιδηρόδρομο δεν έβρισκαν απάντηση, η Ζωή Κωνσταντοπούλου επιτέθηκε στη Φ. Αραμπατζή λέγοντας ότι εκείνη προστατεύει τον επικεφαλής του ΟΣΕ και του υποδεικνύει πώς να μην απαντά στο πλαίσιο της συγκάλυψης. Οταν η κ. Αραμπατζή είπε πως δεν δίνει τον λόγο στην πρόεδρο της Πλεύσης, δέχθηκε επίθεση για την εμπλοκή της στο σκάνδαλο των αγροτικών επιδοτήσεων μέσω ΟΠΕΚΕΠΕ και οι τόνοι ανέβηκαν κατακόρυφα με αντεγκλήσεις.

Στο θέμα των σιδηροδρόμων, πάντως, πλήθος ερωτημάτων έμειναν αναπάντητα. Ενδεικτικό ήταν το ερώτημα που έθεσε η Ζ. Κωνσταντοπούλου πολλές φορές ζητώντας να μάθει πού και πότε έγιναν οι δοκιμές των συστημάτων στα τρένα. Πρόκειται για συστήματα τηλεδιοίκησης, σηματοδότησης και ETCS για τα οποία κυβέρνηση και ΟΣΕ ανακοίνωσαν ότι δοκιμάστηκαν με επιτυχία χωρίς να αναφερθούν στο πώς συνέβη αυτό. Ο Τάσος Νικολαΐδης (ΠΑΣΟΚ) ρώτησε πώς είναι δυνατόν η κυβέρνηση να μιλά για ανταγωνισμό αλλά στη διαδικασία που ανέδειξε τον Τεχνικό Σύμβουλο να συμμετέχουν μόνο οι Γερμανικοί Σιδηρόδρομοι, ενώ και ο Χρήστος Γιαννούλης (ΣΥΡΙΖΑ) μίλησε για προσυνεννοημένο διαγωνισμό.

Ο ανεξάρτητος βουλευτής Μαγνησίας Αλέξανδρος Μεϊκόπουλος (είχε εκμαιεύσει και εκείνο το «είναι ντροπή να θέτετε θέμα ασφάλειας» λίγο πριν από τα Τέμπη από τον Κ. Αχ. Καραμανλή) έθεσε σειρά ερωτημάτων ζητώντας να μάθει ποιες είναι οι ρήτρες που περιλαμβάνονται στη σύμβαση και πώς θα αξιολογείται το έργο των συμβούλων, τονίζοντας ότι μια τέτοια διαδικασία «επιχειρησιακής ενίσχυσης» δεν μπορεί να διαρκεί τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα και να κοστίζει τόσο πολύ «εκτός αν εξυπηρετεί άλλες σκοπιμότητες». Επισήμανε ότι το ποσό που θα λάβουν οι Γερμανοί για 20 στελέχη και χιλιάδες εργατοώρες «αντιστοιχεί περίπου στο 50% της ετήσιας κρατικής χρηματοδότησης του ΟΣΕ ή σε πολλαπλάσιο της δεκαετούς μισθολογικής δαπάνης εκατοντάδων επιστημόνων της πρώην ΕΡΓΟΣΕ. Για τόσο μεγάλη αμοιβή, τι ακριβώς θα κάνουν αυτοί οι σύμβουλοι επί δέκα χρόνια; Ποιο θα είναι το συγκεκριμένο έργο που θα παραχθεί και ποια θα είναι η προστιθέμενη αξία για τον ελληνικό σιδηρόδρομο», διερωτήθηκε. Θυμήθηκε επίσης ότι όταν έγιναν οι καταστροφές από τη θεομηνία «Ντάνιελ», δεν ανέλαβε να αναθέσει τα έργα αποκατάστασης ο ΟΣΕ αλλά τα διαπραγματεύτηκε το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών και ρώτησε εάν, βάσει της σύμβασης, θα είχαν ρόλο στην ανάθεση οι Γερμανοί.

Η ανεξάρτητη Πέτη Πέρκα ρώτησε ποιος είναι ο λόγος να επιλέγεται εξωτερικός σύμβουλος αντί να ενισχύεται η δημόσια διοίκηση, πώς θα αντιμετωπίζονται θέματα διαφάνειας και τι έχουν απογίνει άλλες συμβάσεις με εξωτερικές εταιρείες, όπως εκείνη για τον ψηφιακό μετασχηματισμό του ΟΣΕ με την ΤΕΡΝΑ. Υπενθύμισε ακόμη ότι τα έργα για τον «Ντάνιελ» θα έπρεπε να τελειώσουν στις 30 Ιουλίου 2026 και ότι η σύμβαση για το τηλεπικοινωνιακό σύστημα GSMR υποτίθεται πως ολοκληρώθηκε το 2018, αλλά ούτε και αυτό λειτουργεί.

Η ανεξάρτητη Θεοδώρα Τζάκρη ζήτησε επίσης να μάθει λεπτομέρειες για την ολοκλήρωση των συστημάτων ασφαλείας και αναφέρθηκε σε συγκεκριμένα τμήματα του δικτύου που περιλαμβάνονται στον άξονα Αθήνα-Θεσσαλονίκη (Οινόη-Τιθορέα, Λάρισα-Πλατύ) που θα είναι έτοιμα στο τέλος του 2026, αφού έχουν καθυστερήσει οι διαδικασίες πιστοποίησης αν και έχουν παραδοθεί πριν από πολύ καιρό. Ρώτησε επίσης για τα ίδια συστήματα σε άλλα τμήματα του δικτύου, όπως αυτά του προαστιακού προς Κιάτο και Ροδοδάφνη Αχαΐας, το Παλαιοφάρσαλος-Καλαμπάκα, το Κέντρο Τηλεδιοίκησης Λάρισας, το Δευτεροβάθμιο Κέντρο Παρακολούθησης, ενώ τόνισε ότι το σύστημα railway.gov.gr είναι εκτός σιδηροδρομικής πιστοποίησης. Αυτό, πάντως, δεν πτόησε καθόλου τον κ. Παληό, που επαναλάμβανε μονότονα ότι μέσω του railway.gov.gr παρακολουθούνται τα τρένα, τσεκάρονται οι βάρδιες των εργαζομένων και προλαμβάνονται συγκρούσεις.