Το βάρος της χαμένης ουτοπίας

ΝΙΚΟΣ ΦΩΤΟΠΟΥΛΟΣ | Ουτοπίες ελαχίστου μέλλοντος | Εκδόσεις ΑΩ

Είναι γεγονός ότι ένα φάντασμα πλανιέται πάνω από τον δυτικό κόσμο: το φάντασμα των χαμένων ουτοπιών. Ολων αυτών των χαμένων ονείρων που έγιναν απλά τσιτάτα, προτού δοθούν στα κατάστιχα της Ιστορίας και καταχωριστούν σε σκονισμένα συρτάρια, δοσμένα σε τυχοδιώκτες της γραφιστικής που μετέτρεψαν κάθε προσδοκία σε μια απλή καταγραφή με ψηφία και αλγορίθμους. Παρά ταύτα, η ουτοπία ως όνειρο δεν πεθαίνει, καθώς οτιδήποτε συνεπαίρνει τον συναισθηματικό κόσμο μας και μας αποκαθαίρει από την ευνουχιστική ορθολογιστική προοπτική μιας στημένης πραγματικότητας μόνο καλό μας κάνει μέσα στον εξαγνισμό που μας προσφέρει.

Σκαλίζοντας τα ρήγματα των δικών του ουτοπιών ο πανεπιστημιακός καθηγητής και ποιητής Νίκος Φωτόπουλος στο νέο ποιητικό του πόνημα με τον χαρακτηριστικό τίτλο Ουτοπίες ελαχίστου μέλλοντος (Εκδ. ΑΩ, Καλύβια Αττικής, 2025) μας καταθέτει τη δική του οπτική πάνω σ’ όσα καταγράψαμε σαν σκέψεις στην αρχή του κειμένου. Η νέα συλλογή του είναι πυκνή, αποτελούμενη από ανομοιοκατάληκτα και εκτενή ποιήματα, κρατώντας βέβαια ένα σωστό εύρος σελίδων χωρίς άσκοπη προσθήκη παραπανίσιου υλικού. Εξάλλου, κάτι τέτοιο δεν θα στήριζε τον σκοπό της συλλογής και τα όσα αυτή πραγματεύεται.

Πιο συγκεκριμένα, ήδη από το πρώτο ποίημα της συλλογής, «Ψυχές σώματα», ο ποιητής μιλάει μελαγχολικά για τις μνήμες της νιότης που φέγγουν ακόμα μέσα στα σκοτάδια του παρόντος, μη θέλοντας να εγκαταλείψει όσα πίστεψε και όσα δέσμευσε κάποτε με τη θέλησή του στο φως. Ολα είναι ζήτημα επιλογής, εξάλλου, και έτσι επιλέγει να μην εγκαταλείψει τις θύμησες του παρελθόντος, υποδουλώνοντας τον εαυτό του στο παρόν. Ακόμα κι αν αυτό τον καθιστά «ανέστιο».

Διατηρεί, έτσι, όλα τα όνειρά του για «εφαρμοσμένες» ουτοπίες, ώστε να μην απογοητευτεί από ένα επίπεδο παρόν. Ωστε να μην καταπέσει σε μια θυμώδη κατάσταση απλής απάρνησης της καθημερινότητας («Εγκράτεια»). Και μ’ αυτόν τον τρόπο πορεύεται στο παρόν του, χωρίς ηθικισμούς και ρητορείες. Δεν θέλει, εξάλλου, να είναι άνθρωπος που δεν δίνει βαρύτητα στον λόγο του. Αντιθέτως, το μόνο που θέλει είναι στα «πριν και τα μετά του κόσμου» («Ψυχές σύμπαντα») να διατηρήσει μάλλον ανόθευτο ένα μέρος του εαυτού του από το όχι και τόσο άδοξο παρελθόν. Κλείνοντας, έχουμε να κάνουμε με ακόμα μία πολύ ενδιαφέρουσα ποιητική κατάθεση του Νίκου Φωτόπουλου. Μια κατάθεση για όλες αυτές τις ουτοπίες που δεν πρόκειται να πεθάνουν ποτέ μέσα μας, όντας ήδη αθάνατες.

* Υποψήφιος διδάκτορας στο Τμήμα Φιλοσοφίας του ΕΚΠΑ

ℹ️ Τη σελίδα αυτή δεν τη φτιάχνουν επαγγελματίες κριτικοί βιβλίου. Γράφεται από αναγνώστες που απευθύνονται σε αναγνώστες για να τους μιλήσουν για κάποιο βιβλίο που τους συνεπήρε. Αν θέλετε να μοιραστείτε όσα νιώσατε διαβάζοντας ένα βιβλίο, στείλτε το κείμενό σας (το πολύ 700 λέξεις) στο [email protected]